راهنمای دریافت مجوز گردشگری سلامت

نزدیک به پنج سال پیش، شورای راهبری گردشگری سلامت متشکل از پنج عضو شروع به کار کرد. اعضای این شورا عبارت‌اند از: وزارت بهداشت، وزارت میراث فرهنگی، وزارت خارجه، اتاق بازرگانی و سازمان نظام‌پزشکی.

حتماً به گوش شما هم رسیده‌بود که متاسفانه میان اعضای شورا توافقی وجود نداشت و موضوع اخذ مجوز شفافیت لازم را دارا نبود. تا جایی که به مدت دو سال به هیچ یک از متقاضیان، مجوزی اعطا نشد. مجوز کسانی هم که در دوره‌ی اول صادر شده‌بود، باطل شد و اختلافات میان ارگان‌ها منجر به عدم تمدید مجوزها گردید.

تفاهم‌نامه‌ی اردیبهشت

یکی از اتفاقات مثبت برای صنعت گردشگری سلامت در بهار امسال امضای توافق‌نامه‌ای در اردیبهشت‌ماه میان آقای دکتر نمکی- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دکتر مونسان- معاون رئیس‌جمهور و رئیس وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بود.

به گفته‌ی دکتر نمکی هدف از تنظیم این توافق‌نامه جلوگیری از فعالیت غیرقانونی فعالان فاقد صلاحیت در صنعت گردشگری سلامت و کمک به حضور شرکت‌های تسهیل‌گر دارای صلاحیت و قابلیت در این عرصه بوده است.

در نتیجه‌ی امضای این تفاهم‌نامه متقاضیان دریافت مجوز به دو گروه شرکت‌های تسهیل‌گر و آژانس‌های گردشگری تقسیم شدند. امین حقیقت دبیر شورای راهبری گردشگری سلامت نیز درباره‌ی تفاهم‌نامه‌ی ذکرشده گفت:

مسئولیت گردشگر سلامت از مبدأ تا بیمارستان با وزارت میراث ‌فرهنگی خواهد بود و در بیمارستان و حین گذراندن فرایند درمان، وزارت بهداشت مسئولیت و وظیفه خود را در قبال گردشگر سلامت انجام می‌دهد.

مجوز گردشگری سلامت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

براساس تفاهم‌نامه اردیبهشت‌ماه، آیین‌نامه تأسیس و بهره‌برداری شرکت‌های تسهیل‌گر برای ارائه خدمات تشخیصی-درمانی به گردشگران سلامت مشتمل بر 30 ماده از سوی وزارت بهداشت منتشر شده‌است.

در این آیین‌نامه ضمن پرداختن به اهداف تنظیم آن، تمام شرایط برای متقاضیان و ضوابط اخذ مجوز، قید و به شرح وظایف و اختیارات شرکت‌ها، هم‌چنین تخلفات و شیوه‌ی برخورد با آن‌ها پرداخته‌شده‌است. برخی از این موارد را با هم می‌خوانیم:

شرایط متقاضیان تأسیس شرکت تسهیل‌گر مدیکال توریسم کدامند؟

متقاضیان برای اخذ مجوز گردشگری سلامت و راه‌اندازی شرکت مدیکال توریسم بایستی شرایط زیر را دارا باشند:

• تابعیت ایرانی
• عدم داشتن سوء پیشینه کیفری
• داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت از آن برای آقایان
• حداقل تعداد اعضای هیئت‌مدیره در صورتی که شرکت سهامی خاص باشد: 3 نفر
• حداقل تعداد اعضای هیئت‌مدیره در صورتی که شرکت تعاونی باشد: 7 نفر
• حداقل یک نفر از اعضا باید فارغ التحصیل یکی از رشته‌های پزشکی یا وابسته به گروه پزشکی باشند
• حداقل نیمی از سایر اعضای هیئت مدیره باید دارای مدرک تحصیلی دانشگاهی باشند.
• معرفی حداقل یک پزشک یا یک نفر از زیرگروه پزشکی

ضوابط دریافت مجوز تأسیس شرکت گردشگری سلامت چیست؟

قبل از اقدام به تأسیس شرکت، ضوابط زیر را در نظر داشته باشید:

• لازم است درخواست کتبی خود را همراه مدارک مربوطه مانند سند مالکیت یا اجاره نامه معتبر ارائه دهید.
• بایستی دوره‌های آموزشی مهارت گردشگری سلامت مصوب وزارت بهداشت را پزشک/ پزشکان و حداقل دو نفر از کارشناسان شرکت پشت سر بگذارند.
• کارشناسان اداره گردشگری سلامت از دفتر شرکت بازدید خواهند کرد.
• محتوای سایت شما بایستی به انگلیسی یا عربی منتشر شود.
• تبلیغات شما در فضای مجازی و در سایت شرکت با اخذ مجوز از سازمان نظام پزشکی صورت می‌گیرد.
• شرکت‌های تسهیل‌گر، مجاز به ارائه خدمات سفر شامل حمل‌ونقل، اقامت، بیمه مسافرتی، راهنما، بازدید و ویزا به گردشگران سلامت نیستند مگر این‌که مجوز بند (ب) را داشته‌باشند.
• بایستی گزارش عملکرد، آمار و اطلاعات لازم را بر اساس بازه زمانی اعلام‌شده ارائه دهید.

توصیه می‌شود پس از اخذ مجوز، ظرف مدت شش ماه در یکی از کشورهای هدف شامل کشورهای حاشیه خلیج فارس، کشورهای همسایه یا کشورهای مشترک المنافع آسیای میانه حداقل یک دفتر نمایندگی تأسیس یا اقدام به عقد قرارداد با یک شرکت معتبر خارج از کشور کنید.

مجوز گردشگری سلامت از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی

از نظر وزارت میراث فرهنگی شرکتی که دارای مجوز بند (ب) باشد، در صورت عقد قرارداد با چند بیمارستان می‌تواند وارد حوزه‌ی گردشگری سلامت شود. نکته‌ قابل توجه این است که بیمارستان‌های طرف قرارداد شرکت باید ipd یا واحد بیماران بین‌الملل داشته باشند. ipd گواهینامه‌ای است که وزارت بهداشت به بیمارستان‌ها برای پذیرش بیمار خارجی می‌دهد.

مجوز بند (ب) چیست و چه تفاوتی با مجوزهای (الف) و (پ) دارد؟

مجوز بند (ب) به شما امکان برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، قیمت‌گذاری، اجرا و نظارت بر توری یک روزه در داخل شهر تا تورهای دور دنیا را می‌دهد. هم‌چنین اجازه دارید برای جذب مسافر در رسانه‌های گروهی تبلیغ کنید. با داشتن این مجوز و با معرفی راهنماهای خارجی زبان خود، به‌راحتی اقدام به دریافت ویزا برای گردشگران کرده و در سراسر جهان، هتل رزرو کنید.

مجوز بند (الف) حق صدور بلیط هواپیما و ارائه خدمات سفر هوایی را به شرکت‌ها اعطا می‌کند. اما شرکت‌هایی که در مسیرهای مکه، مدینه، کربلا، سوریه و دیگر مسیرهای زیارتی فعالیت دارند، باید دارای مجوز بند (پ) باشند که این مجوز با همکاری سازمان حج و زیارت ارائه می‌شود.

توجه داشته باشید که مجوز بند (ب) حق صدور بلیط هواپیما و فعالیت در مسیرهای زیارتی را به هیچ وجه ایجاد نمی‌کند و با داشتن مجوز بند (الف) و (پ) نیز نمی‌توان در حوزه‌هایی که شرکت‌های بند (ب) فعالیت دارند، سفر یا مسافری را پذیرش کرد.

برای دریافت مجوز بند (ب) از کجا شروع کنم؟

به طور کلی جهت اخذ مجوز بند (ب) نیاز است تا شما محل مناسبی به همراه مشخصات آن برای دفتر کار ارائه دهید، یک مدیر فنی معرفی کنید و تضمین مورد نیاز را به وزارت‌خانه بسپارید. هر یک از این موارد شرایط خاص خود را دارند که در ادامه تمام آن‌ها را با شما در میان خواهیم گذاشت.

دفتر خدمات گردشگری را چگونه انتخاب کنم؟

در نظر داشته باشید که محل دفتر باید در مکانی قابل دسترس و در دید عموم (مانند طبقه اول یا دوم)، با کاربری تجاری یا اداری بوده و با صنف‌های همسایه سنخیت داشته‌باشد. مساحت دفتر خدمات گردشگری شما بین 40 الی 70 مترمربع با توجه به میزان تقاضا و موقعیت با تشخیص مرجع صدور مجوز تعیین می‌شود. شما موظف هستید که نسبت به تجهیز دفتر، متناسب با فعالیت خود ضمن گرفتن تأیید از مرجع صدور مجوز اقدام کنید.

مدیر فنی بند (ب) کیست و چه وظایفی دارد؟

مدیر فنی شخصی است که با تأیید وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگري در دفتر خدمات گردشگري حضور دائم دارد. این شخص ضمن تسلط به یکی از زبان هاي خارجی، ترجیحاً انگلیسی، از کلیه قوانین و مقررات وزارت میراث فرهنگی و رعایت آن نسبت به برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، راهبری، کنترل و نظارت شرکت آگاهی کامل دارد.

مدیر فنی دفتر خدمات گردشگری چه مشخصاتی دارد؟

• تابعیت ایرانی (فعالیت اتباع خارجی در سمت مدیر‌ فنی به شرط داشتن پروانه معتبر اشتغال و تایید صلاحیت فنی آن‌ها توسط وزارت میراث فرهنگی مانعی ندارد.)
• متدین به دین اسلام یا سایر ادیان شناخته شده در قانون اساسی ایران
• داشتن حداقل ۲۵ سال سن
• عدم داشتن سوء پیشینه کیفری
• عدم اعتیاد به مواد مخدر بنا بر تایید مراجع ذی‌صلاح
• مسلط به یکی از زبان‌های خارجی (ترجیحاً انگلیسی)
• عدم اشتغال به تحصیل
• داشتن حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی
• داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت از آن برای آقایان
• نداشتن مشاغل یا عضویت در سازمان‌های مغایر با قوانین و مقررات جاری کشور و نظام جمهوری اسلامی ایران
• عدم اشتغال در شغلی که مانع فعالیت در موقعیت درخواست شده باشد
• داشتن حداقل ۳ سال سابقه کار مفید مرتبط با فعالیت مورد نظر با تاییدیه پرداخت بیمه و صلاحیت شغلی
• پرداخت حداقل پنجاه میلیون ریال به عنوان تضمین معتبر، به مرجع صادرکننده مجوز (این مبلغ هر دو سال یک بار با توجه به شاخص تورم که از سوی بانک مرکزی اعلام می‌شود، توسط مرجع صادرکننده مجوز قابل افزایش است.)

خوب است که از وجود نکات زیر هم مطلع باشید:

1. اگر متقاضی مجوز، شخصی حقیقی است، باید یک نفر را به عنوان مدیر فنی و اگر شخص حقوقی است، علاوه بر مدیر فنی باید یک نفر را به عنوان مدیر عامل معرفی کند.
2. دارندگان مجوز یا مدیران عامل، در صورت داشتن شرایط بالا می‌توانند به عنوان مدیر فنی همان دفتر خود را معرفی کنند.
3. برای افرادی که دارای گواهی یا کارت راهنمای تور هستند جز با تحویل کارت و اعلام انصراف کتبی از راهنمایی تور مجوز فعالیت صادر نخواهد شد.
4. ایثارگران انقلاب اسلامی با 25% جانبازی و رزمندگان جنگ تحمیلی با 2 سال سابقه حضور در جنگ، داوطلبان بومی، فارغ التحصیلان رشته‌های مرتبط با جهانگردی در پایه کارشناسی از دانشگاه‌های کشور، با دارا بودن کلیه شرایط ذکرشده از نظر اعطای مجوز در اولویت هستند.

مدارک مورد نیاز برای صدور مجوز بند (ب)

• مدرک معتبر رسمی مبنی بر تصرف مالکانه یا استیجاری دفتر
• گزارش بازدید از محل دفتر توسط کارشناسان
• ضمانت‌نامه بانکی
• رسید ارائه ضمانت‌نامه بانکی توسط متقاضی
• معرفی‌نامه مدیر فنی دفتر به همراه مدارک ضمیمه آن
• تعهد‌نامه حضور تمام وقت مدیر فنی دفتر
• جواب استعلام از اداره تشخیص هویت در مورد مدیر فنی دفتر
• جواب استعلام از آزمایشگاه دولتی در مورد مدیر فنی دفتر
• فرم اعلام اسامی و آرم‌های پیشنهادی برای دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی (ارائه پیشنهاد حداقل ده نام و ده آرم)
• تعهدنامه در مورد اعلام انجام تغییرات در دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی

مجوز بند (ب) را چگونه تمدید کنم؟

اعتبار مجوز شما یک سال است و شما موظفید یک ماه قبل از انقضای مدت آن، نسبت به تمدید اقدام کنید. برای تمدید مجوز بند (ب)، طبق مصوبات آیین‌نامه و قوانین توسعه صنعت ایران‌گردی و جهان‌گردی مبلغی می‌پردازید و پس از بررسی‌های مورد نیاز مجوز تمدید می‎شود. شما باید اطلاعات مورد درخواست و گزارش عملکرد فعالیت‌تان را در مدتی که مراجع مربوط تعیین می‌کنند، ارائه دهید.

چه مواردی موجب تعلیق مجوز بند (ب) می‌شوند؟

تعلیق مجوز هنگامی اتفاق می‌افتد که شما به تعهدات خود عمل نکنید، قانون را درنظر نگیرید و در برابر گردشگران خود رفتار غیرمسئولانه داشته باشید. دفتر موظف است در زمان تعلیق از قبول تعهدهای جدید خودداری و طبق دستور العمل‌های مراجع ذی‌ربط به تعهدات قبلی عمل کند.

درصورت لغو پروانه، دارنده‌ی آن موظف است ظرف مدت ده روز از تاریخ ابلاغ، تصمیم قطعی لغو مجوز را توسط پست سفارشی یا حضوراً به وزارت میراث فرهنگی اطلاع دهد.

در ادامه به تعدادی از موارد که موجب تعلیق مجوز بند (ب) می‌شوند، خواهیم پرداخت:

• تغییر محل دفتر بدون موافقت مرجع صدور مجوز
• عدم اطلاع هرگونه تغییر در امور مربوط به مدیریت، شرکا، سهام‌داران، نام، نشان و اقامتگاه شرکت
• عدم حضور مدیرعامل در دفتر در غیاب مدیر فنی
• عدم شروع به کار دفتر بدون عذر موجه پس از اخذ مجوز به‌مدت شش‌ماه، تعطیلی بدون عذر موجه به‌مدت سه‌ماه، عدم فعالیت به‌مدت یک‌سال
• عدم ارائه اطلاعات مورد درخواست و گزارش عملکرد فعالیت در مدت تعیین‌شده توسط مراجع
• عدم درج نام، نشان، نشانی کامل، شماره‌های تلفن، نمابر و نوع فعالیت در سربرگ‌ها به زبان فارسی و یکی از زبان‌های انگلیسی، فرانسه یعربی
• عدم درج شماره مجوز در تابلو، سربرگ و مکاتبات در صورت ارائه از سوی مرجع صدور مجوز
• پرداختن به فعالیتی مغایر با موضوع گردشگری

آیا اخذ مجوز از هر دو وزارت‌خانه ضروری است؟

همان‌طور که خواندید در حال حاضر دو مسیر برای اخذ مجوز فعالیت در صنعت گردشگری سلامت پیش پای شما قرار دارند. لازم به ذکر است که فعالیت با مجوز بند (ب) محدود به شهر محل صدور بوده اما مجوز صادره از سوی وزارت بهداشت اعتبار کشوری دارد و شما می‌توانید در هر یک از استان‌های ایران دفتر نمایندگی تاسیس کنید.

با مواردی که مطرح شد اخذ مجوز بند (ب) برای شرکت‌های تازه‌تاسیس و استارت‌آپ‌ها ممکن به نظر نمی‌رسد. پس هنگام شروع فعالیت در این صنعت، اگر به‌عنوان یک شرکت تسهیل‌گر پا به عرصه می‌گذارید بعید نیست که مجبور باشید با آژانس‌های گردشگری همکاری کرده و روند انتقال بیمار از کشور مقصد تا ایران را به آن‌ها بسپارید.

آریامدتور در آستانه‌ی سومین سال فعالیت خود در این میدان، با داشتن هر دو مجوز و پیش‌روی در بستر قانون از بروز ریسک و دردسرهای حقوقی جلوگیری کرده و از همه مهم‌تر قادر است برای گردشگران، ویزای درمانی صادر کند.

ویزای درمانی یا ویزای T به بیمار و همراه او اجازه می دهد برای مدت کوتاهی به منظور انجام معالجات پزشکی در ایران اقامت داشته باشند. طبق مصاحبه‌ی چاپ‌شده در شماره 2 مدتور مگ-مجله گردشگری سلامت ایران با دکتر سعید هاشم‌زاده-رئیس گردشگری سلامت وزارت بهداشت، صدور ویزای درمانی از 24 تا 48 ساعت طول می‌کشد، مدت زمان اعتبار آن دو برابر ویزای عادی و قیمت آن نصف ویزای توریستی است.

مجوزهای شرکت گردشگری سلامت آریا