مشهد، بهشت گمشده‌ی اعراب
ایران، بهشت گمشده اعراب است و شهر مشهد و جاذبه‌های آن، آن‌ها را بیشتر برای سفر ترغیب می‌کند. علت آن، حضور حرم امام رضاست که شیعیان را از تمام نقاط دنیا به سوی خود می‌کشاند. افزایش تغییر قیمت دلار باعث رونق بازار گردشگری سلامت در مشهد و به طور کلی ایران، به‌ویژه از سوی کشورهای همسایه شد. اکنون دریایی پرتلاطم از گردشگران سلامت در مشهد می‌خروشد. آمار گردشگرانی که در مشهد خدمات درمانی دریافت می‌کنند، سالانه حدود ۱۵۰ هزار نفر برآورد می‌شود.
شهر مشهد چند قدم در گردشگری سلامت پیشرفت کرده‌است؟
زیرساخت‌های پزشکی در حوزه‌های مختلف درمانی و زیبایی کیفیت قابل توجهی در مشهد دارند. پزشکان ماهر و باتجربه و بیمارستان‌های تخصصی تقاضای هیچ بیماری را بدون پاسخ باقی نمی‌گذارند. در مراکز درمانی این شهر به انواع درمان‌ها توجه شده و خدمات کامل مربوط به هر کدام با کیفیت بالا ارائه می‌شوند.
همچنین هتل‌داری بسیار قوی شهر مشهد به‌ویژه در اطراف حرم امام رضا ویژگی مثبت آن برای جذب گردشگران است. انواع مختلف اقامتگاه از مسافرخانه گرفته تا هتل‌های مجلل پنج ستاره پذیرای مسافران هستند.
شکل‌گیری دستگاه‌های نظارتی و انجمن‌های صنفی، تأسیس واحد بین‌الملل در بیمارستان‌ها و گردهمایی شرکت‌های مدیکال توریسمی مانند آریامدتور از اتفاقات مثبت سال‌های اخیر در مشهد هستند.
شرکت آریامدتور با تأسیس شعبه‌ای در این شهر گردشگرانی را جذب می‌کند که پس از حضور در مشهد تصمیم به انجام امر درمانی می‌گیرند. با نظارت وزارت بهداشت کشور قدم‌های کوچکی برای ایجاد تحول برداشته شده اما با توجه به حجم بازار این اقدامات کافی نبوده است. خوشبختانه معاونت علوم پزشکی مشهد با دغدغه‌مندی قابل تحسین خود امیدواری برای پیشرفت مدیکال توریسم مشهد را قوت می‌بخشد. حال لازم است بدانیم به طور دقیق بازار مدیکال توریسم مشهد چه فرصت‌هایی را پیش روی ما می‌گذارد.
فرصت‌های سرمایه‌گذاری و بازارسازی در مدیکال توریسم مشهد
پیش از هر چیزی باید در نظر گرفت که شروع اتفاقات خوب با ایجاد فرهنگ گردشگری سلامت همراه است. بایستی از همان ابتدای جذب بیمار تا مدیریت روند درمان و پیگیری‌های پس از آن استانداردی شفاف تعریف کرد. نیاز است تا فعالین این صنعت کمی فراتر از خود را ببینند و با نگاهی کل‌نگر برای پیشرفت جمعی این حوزه تلاش کنند.
یکی از تصورات اشتباه این است که کار فرهنگی فقط به برگزاری نمایشگاه و طراحی پوستر مربوط است. در حالی که چگونگی بازاریابی، نحوه‌ی تعامل و خدمات‌رسانی به مشتری، شناسایی استانداردها، قیمت‌گذاری صحیح و ... همه با فرهنگ‌سازی در ارتباط هستند.
قیمت‌گذاری صحیح یکی از مهم‌ترین مواردی‌ست که جز با نظارت نهادهای دارای صلاحیت ممکن نیست. اگر نظارت حرفه‌‌ای را چاشنی فرهنگ‌سازی کنیم نتایج حاصل از آن ماندگار خواهدشد. افزایش روزبه‌روزی دلال‌ها از اثرات کمبود نظارت مستمر و برنامه‌ریزی‌شده است.
با آگاهی از لزوم فرهنگ‌سازی و نظارت بر تمام فعالیت‌های مدیکال توریسمی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بازار پرظرفیت مشهد را بررسی می‌کنیم.
طراحی و ارائه بسته‌های خدمات گردشگری تندرستی
ساخت اقامتگاه مناسب بیمار، به تجهیزات و سرمایه‌گذاری کلانی نیاز دارد. بیماری که برای انجام جراحی سفر کرده ممکن است هر لحظه نیاز به بیمارستان داشته باشد. هتل و اقامتگاه باید در نزدیک‌ترین مکان به بیمارستان قرار گرفته باشد تا بیمار در صورت نیاز در سریع‌ترین زمان ممکن به مرکز درمانی منتقل شود.
با آن‌که بیشتر، خدمات پزشکی مشهد برای متقاضیان جذاب بوده اما قابلیت افزودن خدمات تکمیلی به خدمت اصلی (درمان) وجود دارد. برای مثال، مناطق خوش آب و هوایی در فاصله‌ی 30 تا 40 کیلومتری مشهد هستند که امکان استراحت به دور از هیاهوی شهر را به بیماران می‌دهند. تجهیز و ساخت خانه‌های بومگردی و رستوران‌ها در این مناطق و در جوار رودخانه‌ها و تبلیغات مناسب در این زمینه برای درآمدزایی مفید است.
روستاها و مناطق بکری مانند زشک، عنبران و شاندیز در اطراف شهر مشهد وجود دارند. نزدیکی آن‌ها به شهر مهاجرپذیری چون مشهد فرصت‌های تازه‌ای را برای سرمایه‌گذاری و گسترش گردشگری سلامت ایجاد کرده‌است. می‌توان با رویکردی متفاوت نسبت به این مناطق برای گردشگری سلامت بسته‌های متنوع خدمات تدارک دید. برای مثال بسته‌ای از اقامتی کوتاه در روستاهای اطراف مشهد+غذای تازه و محلی+گشت روستایی!
تأسیس شرکت‌های بر پایه تکنولوژی
به زیرساخت‌های نرم‌افزاری کم‌تر از آن‌چه باید توجه می‌شود. این زیرساخت‌ها امکانات گسترده‌ای را برای گذر از روندهای سنتی در اختیار شرکت‌ها قرار می‌دهند. شفافیت، سرعت، رضایت و ایجاد اعتماد از مهم‌ترین فواید تأسیس شرکت‌ها بر پایه تکنولوژی هستند. با صرف سرمایه در محل مورد نیاز می‌توان از این زیرساخت‌ها برای خدمات‌رسانی بهتر استفاده کرد. برای مثال می‌توان برای ارسال پرونده پزشکی بیماران، نتایج عکس‌برداری و نتایج آزمایش‌ها می‌توان از فضای ذخیره‌سازی ابری بهره برد. تیم پزشکی نیز برای پیشبرد هرچه سریع‌تر روند درمانی بیمار از رسانه‌های اجتماعی برای ارتباط آنلاین استفاده کنند. یکی از ضعف‌های موجود نبود سیستم آموزشی کارآمد است. شرکت‌ها می‌توانند از طریق شبکه‌های اجتماعی به آموزش صحیح پرسنل واحد بیماران بین‌الملل بپردازند. یکی از اصلی‌ترین فواید بهره‌گیری از زیرساخت‌های نرم‌افزاری افزایش آگاهی از اتفاقات دنیای پزشکی و سفر درمانی است.
تجهیز واحد بین‌الملل بیمارستان
مرمت ساختمان‌های قدیمی، ساخت معابر مجزا برای عبور بیماران خارجی و در نظر گرفتن فضایی ویژه برای پذیرش بیماران خارجی از اقداماتی هستند که به دریافت سرمایه نیاز دارند. مشخص‌کردن دستورالعمل‌ها و آموزش پرسنل واحد بین‌الملل بیمارستان‌ها از دیگر فرصت‌های نیازمند توجه هستند.
بدون شک، تجهیز واحدهای بین‌الملل به تجهیزات پیشرفته و مدرن و استقرار پرسنل آموزش‌دیده برای برقراری ارتباط با بیماران عرب‌زبان و توریست‌های درمانی از جمله اقداماتی هستند که باعث برند شدن یک بیمارستان در توریسم درمانی می‌شوند.
چالش‌های پیش رو برای بازارسازی در گردشگری سلامت چه هستند؟
دلال‌گونه بودن فضای بازار از یک سمت و همکاری پزشکان با واسطه‌های غیرقانونی از سمتی دیگر قانون‌گذاری و پیروی از آن را با مشکل مواجه کرده‌اند.
ما نیازمند یک قانون‌گذاری دقیق و سخت‌گیرانه -به‌ویژه برای پزشکان و مجموعه‌هایی هستیم که موجب گسترش این فضای دلال‌گونه شدهاند- هستیم. به علاوه با نظارت دائم بر اجرای این قانون، مانع ادامه‌ی فعالیت فرد یا مجموعه خاطی باشیم. این موضوع نه فقط یک چالش که معضلی مهم در گردشگری سلامت مشهد است. چرا که پزشکان بی هیچ چون و چرایی با دلال‌ها همکاری می‌کنند.
بدون شکل‌دهی فرهنگ صحیح حضور در صنعت گردشگری سلامت، انتظار برای پیروی از قانون، منطقی به نظر نمی‌رسد. وظیفه‌ی وزارت بهداشت، وزارت میراث فرهنگی یا شرکت‌های تسهیل‌گر در وهله‌ی اول کار فرهنگی در این حوزه است. یکی از تصورات اشتباه این است که کار فرهنگی فقط به برگزاری نمایشگاه و طراحی پوستر مربوط است. در حالی که چگونگی بازاریابی، نحوه‌ی تعامل و خدمات‌رسانی به مشتری، شناسایی استانداردها، قیمت‌گذاری صحیح و ... همه با فرهنگ‌سازی در ارتباط هستند.
متأسفانه منفعت‌طلبی مالی، بیشتر بازیگران این صنعت را از ساختن آینده‌ای بهتر برای مدیکال توریسم مشهد دور کرده‌است. اکنون وضعیت این صنعت در نقطه‌ای قرار گرفته که نیازمند هرچه پررنگ‌تر شدن نقش قانون‌گذاران -به خصوص وزارت بهداشت- و انجمن‌های صنفی حوزه درمان و حوزه امور شرکتی‌ست.
سایر مطالب مرتبط با گردشگری سلامت
دیدگاه خود را بنویسید