رویای دور از دسترس صنعت نفت، بلای خانمان سوز این دوران
کشورهایی که بیش از حد، اقتصادشان را به صادرات نفت و گاز وابسته کرده‌اند، با کاهش شدید منابع روبرو هستند که این اتفاق کاهش تقاضا را نیز به‌دنبال خواهدداشت. زیرا سوخت‌های تجدیدپذیر به‌طور فزاینده جایگزین سوخت‌های فسیلی می‌شوند. اگر برونئی، امارات متحده عربی، نیجریه، قطر، کویت، عراق و دیگر کشورهای وابسته به فروش نفت، جایگزینی برای آن پیدا نکنند آینده‌ی نامعلومی در انتظارشان خواهد بود.
براساس انتشار چشم‌انداز انرژی جهانی بی‌پی (BP World Energy)، ذخایر نفت و گاز برونئی تا اوایل سال 2035 به اتمام می‌رسد. این هشداری بسیار جدی برای کشوری است که در آن 90% از تولید ناخالص داخلی را نفت و گاز تشکیل می‌دهند.
در حالی که ایران به سختی نفت می‌فروشد، ترکیه در همسایگی آن از جذب گردشگر، دو برابر سود می کند
در میان کشورهایی با چاه‌های غنی نفت و گاز، کشور ایران نه تنها با دغدغه‌ی پایان ذخایر نفتی دست‌و‌پنجه نرم می‌کند که قادر به صادرات نفت از منابع موجود هم نیست. اختلافات سیاسی و تحریم این کشور نسبت به انجام معامله با کشورهای خارجی یا دریافت پول پس از صادراتی که با دشواری‌های فراوان صورت می‌گیرند، همه و همه شرایط را بحرانی کرده‌اند. برآورد شده که کشور ایران از طریق فروش نفت، می‌تواند ۱۵۰ هزار میلیارد تومان درآمد داشته‌باشد، اما فروش این میزان نفت در شرایط حاضر ممکن به نظر نمی‌رسد.
کمی آن طرف‌تر، کشور ترکیه با توسعه‌ی زیرساخت‌های گردشگری و برنامه‌ریزی راهبردی از جذب گردشگران به‌ویژه گردشگران سلامت، سودی باورنکردنی به دست آورده‌است. در حالی که بهداشت و درمان ترکیه در کنار سابقه‌ی علم پزشکی در ایران، هزینه و کیفیت درمان توسط متخصصان ایرانی حرفی برای گفتن ندارد. به گفته حسین امیری خامکانی -نماینده مجلس شورای اسلامی ایران-، ارزآوری هر گردشگر خارجی معادل درآمد فروش 40 بشکه نفت برای کشور ایران است.
صنعت گردشگری، دومین و پرسرعت‌ترین صنعت در حال رشد جهان، رقیب جان‌سخت صنعت نفت و گاز
در دنیای اقتصاد، تجارت مرئی به واردات و صادرات کالاهای قابل لمس و اندازه‌گیری مانند نفت، ماشین‌آلات، مواد غذایی، لباس و ... گفته می‌شود. تجارت نامرئی نیز صادرات و واردات خدمات مانند بیمه، بانکداری، گردشگری و آموزش را شامل می‌شود. تئوری مزیت مقایسه‌ای بیان می‌کند که یک کشور باید در تولید کالاها یا خدماتی که هزینه و زمان کم‌تری می‌گیرند متخصص بوده و کالاهایی را وارد کند که هزینه‌ی تولید بیشتری داشته باشند.
براساس تحقیقات جدید شورای جهانی سفر و گردشگری (WTTC)، بخش گردشگری در سراسر جهان هم‌چنان در حال پیشرفت است و از رشد تولید ناخالص داخلی جهانی در سال 2018 برای هشتمین سال پیاپی پیروی می‌کند. بر این اساس، گردشگری در سال گذشته 3.9 % رشد داشته‌است که این رقم بالاتر از رشد تولید ناخالص داخلی جهانی یعنی 3.2 % است. همچنین 10.4 % از کل فعالیت‌های اقتصادی بین‌المللی را به‌وجود آورده‌است.
هزینه‌های گردشگران بین‌المللی نیز در سال 2018 به 28.8 % افزایش یافته، که از 27.3 % در سال 2017 پیشی گرفته‌است. این بدان معنی است که 71.2 درصد هزینه‌ها مربوط به گردشگران داخلی است. صنایع مختلفی وجود دارند که به طور غیرمستقیم از گردشگری پشتیبانی کرده و برای بسیاری از افراد شغل ایجاد می‌کنند.
صنعت گردشگری چگونه در رشد اقتصادی کشورها ایفای نقش می‌کند؟
صنعت گردشگری فواید بی‌شماری برای اقتصاد یک کشور داشته و گردشگران بر درآمد ارزی، افزایش درآمد دولت، ایجاد اشتغال، جذب سرمایه‌گذای بر روی زیرساخت‌ها، رشد کسب‌وکارهای محلی و حفظ و بهبود تراز تجاری کشورها نقش پررنگی دارند. این صنعت از طریق اثر بر تولید ناخالص ملی (GDP) و اشتغال در اقتصاد کشورها نقش مهمی ایفا می‌کند. به‌طور کلی تأثیرات اقتصادی گردشگری به‌صورت زیر طبقه‌بندی می‌شوند:
اثر گردشگری مستقیم:
- کالاها (محل اقامت، حمل‌ونقل، سرگرمی، جاذبه‌ها)
- صنایع (خدمات اقامتی، خدمات غذا و نوشیدنی، خدمات خرده‌فروشی، خدمات حمل‌ونقل، خدمات فرهنگی، تفریحی و ورزشی)
- منابع هزینه‌ای (مخارج ساکنان داخلی گردشگری، مخارج تاجران داخلی گردشگری، صادرات گردشگر، مخارج فردی دولت)
اثر گردشگری غیرمستقیم:
- مخارج سرمایه‌گذاری در صنعت گردشگری (خرید هواپیما و ساخت هتل)
- مخارج جمعی دولت (بازاریابی، ارتقاء سطح حمل‌ونقل، خدمات امنیت و بهداشت و ...)
- مخارج افراد مرتبط با این صنعت
اثر القایی-مخارج مستقیم و غیرمستقیم کارکنان-:
- غذا و نوشیدنی
- تفریح
- لباس و پوشاک
- نظافت و خانه‌داری
- لوازم منزل
آمریکا، اسپانیا و فرانسه رهبران توریسم بین‌المللی در دنیا
ایالات متحده آمریکا، اسپانیا و فرانسه به‌ترتیب بیشترین درآمد را از گردشگری بین‌المللی دارند. در طول سال 2018، درآمد ایالات متحده از گردشگری از 77 میلیون گردشگر بین‌المللی 214.5 میلیارد دلار بوده‌است. اسپانیا از 82 میلیون گردشگر بین‌المللی خود با درآمد 73.8 میلیارد دلار در جایگاه دوم قرار دارد. فرانسه میزبان گردشگران بیشتری در مقاییسه با اسپانیا و ایالات متحده (87 میلیون نفر) بود اما 67.3 میلیارد دلار درآمد داشت که این کشور را در رده سوم قرار داد.
دلیل جایگاه فرانسه در این رتبه‌بندی این است که گردشگران مدت زمان بیشتری را در در ایالات متحده سپری می‌کنند. از آن‌جا که فرانسه و اسپانیا به سایر کشورهای اروپایی نزیدک هستند، گردشگران تمایل دارند که حدوداً دو روز در آن‌جا بمانند تا با پرواز بعدی به مقصد یا مقصدهای دیگری سفر کنند.
گردشگری سلامت، محل تلاقی دو صنعت سودآور با ارزش 36.9 بیلیون دلاری در بازار جهانی
گردشگری سلامت محل تلاقی دو صنعت بسیار سودآور قرن حاضر یعنی سلامت و گردشگری توانسته در مدت کوتاه ظهورش سود فراوانی برای اقتصاد کشورها به ارمغان بیاورد. کارشناسان با استناد به گردش مالی جداگانه صنعت گردشگری و صنعت سلامت در سال 2017 می‌گویند: آمارها بیانگر این نکته هستند که صنعت گردشگری در سال ۲۰۱۷، ۶/۲ تریلیون دلار و خدمات سلامت در همین دوره ۴/۲ تریلیون دلار گردش مالی داشته‌اند.
درآمد ارزی هر کشور از یک گردشگر سلامت چند برابر درآمدی است که از ورود گردشگران عادی حاصل می‌شود. این صنعت، علاوه بر فراهم‌آوردن فرصت‌های شغلی متنوع برای ساکنان هر کشور به رشد مشاغل مرتبط مانند داروسازی، تجهیزات پزشکی و توریسم کمک می‌کند. حمایت دولت برای حفظ شهرت عمومی و ثبات سیاسی کشور میزبان، یک عامل مهم در ایجاد بازار گردشگری سلامت است.
کلام آخر
با نگاهی بر کتاب "گرشگری و نفت برای چالش آماده می‌شوند" نوشته‌ی سوزان بِکِن به‌شدت توصیه می‌شود که مطالعات آینده در حوزه گردشگری، با دقت و ذکاوت بیشتری صورت بگیرند. برای مثال از یک چارچوب مدیریت ریسک و سرمایه‌گذاری آگاهانه استفاده شود تا احتمال شکست در مواجهه با تغییرات ناگهانی بازار را به حداقل برساند. همچنین باید با در نظر گرفتن واقعیت‌های رشد اقتصادی در سطح جهان، از سردمداران توریسم الگوبرداری کرد. راهبردهای واقع‌بینانه‌تر منافع طولانی مدت بیشتری را برای صنعت گردشگری به همراه خواهندآورد.
سایر مطالب مرتبط با گردشگری سلامت
دیدگاه خود را بنویسید