مزیت رقابتی چیست؟ -مزیت رقابتی پورتر-
چالش اصلی کسب و کارها یافتن راهی برای دستیابی به مزیت رقابتی پایدار نسبت به سایر محصولات و خدمات موجود در بازار است.
مزیت رقابتی، مزیت شما نسبت به رقبا است. مایکل پورتر-ملقب به پیامبر برنامهریزان راهبردی- چهار راهبرد کلی را پیشنهاد كرده كه میتوانند برای دستیابی به مزیت رقابتی بهکار گرفته شوند. در شکل زیر، راهبردهایی را ترسیم کردهایم که به عقیدهی پورتر برای دستیابی به مزیت رقابتی مناسباند:
-
راهبرد رهبری هزینه
رهبری هزینه، توانایی تجاری در تولید محصول یا خدمت است که با هزینه کمتری نسبت به سایر رقبا همراه باشد. اگر کسب و کار قادر به تولید همان کالای باکیفیت باشد اما آن را با قیمت کمتر بفروشد، این یک مزیت رقابتی نسبت به سایر مشاغل است. برای مثال دو شرکت ایسوس و لنوو را در نظر بگیرید. در این مثال، لنوو با ارائه محصولی با کیفیت مشابه ایسوس اما قیمت کمتر توانست به فروش بالایی برسد.
-
راهبرد تمایز
تمایز هنگامی حاصل میشود که محصولات یا خدمات شما با رقیبتان متفاوت باشد. اگر مشتریان یک محصول یا خدمت را "متفاوت" از سایر محصولات بدانند، حتی مایلند مبلغ بیشتری را برای دریافت آن بپردازند. در زمینه گردشگری، میتوان به کارناوال اشاره کرد که برخلاف رقبای خود بهجای فروش خدمات سفر، بلیت و اقامت تبدیل به مجله و راهنمای سفر شده است.
-
راهبرد تمرکز بر تمایز و هزینه
در راهبرد تمرکز (تقسیمبندی) بهجای تلاش برای هدف قرار دادن تمام بازار، کسب و کارها روی بخشی از بازار متمرکز میشود. این راهبرد اغلب برای مشاغل کوچکتر مورد استفاده قرار میگیرد، زیرا ممکن است منابع یا توانایی مناسبی برای هدف قرار دادن همه بخشهای بازار نداشتهباشند. مشاغلی که از این روش استفاده میکنند، معمولاً بر نیاز مشتری، متمرکز میشوند.
برای مثال، در حوزه مدیکال توریسم شرکتی را در نظر بگیرید که به جای ارائهی تمام خدمات و درمانها فقط بر روی درمان خاصی در مقصد ویژهای تمرکز کند. بدین ترتیب، با هدف قرار دادن بازار کوچکتری در انرژی خود صرفهجویی کرده و هویت برندی متمایزی ساختهاست.
روشهای ایجاد مزیت رقابتی در کسب و کار گردشگری سلامت
وجود یک مزیت رقابتی به مقاصد گردشگری امکان فروش خدمات توریسم در بازارهای بینالمللی را با قیمتی پایینتر از رقبای خود و تحقق درآمدهای بیشتر میدهد.
از این رو شناخت عوامل تعیینکننده در ایجاد مزیتهای رقابتی در صنعت گردشگری- بهویژه صنعت گردشگری سلامت که ترکیبی از دو صنعت سودآور قرن حاضر یعنی توریسم و سلامت است- برای اقتصادهای پیشرفته و در حال توسعه از اهمیت اساسی برخوردار است. بدین ترتیب، امکان داشتن دیدی جامع از منابع موجود را فراهم میکند. همچنین فرصت طراحی راهبردهای بهتری برای بهبود منابع را پیش روی کشورها میگذارد.
پیدا کردن مزیتی رقابتی برای مراکز درمانی و شرکتهای تسهیلگر گردشگری سلامت کار سادهای نیست. بسیاری از ارائهدهندگان خدمات گردشگری سلامت بر تفاوتی متمرکز شدهاند که به هیچ وجه آنها را متمایز نمیکند.
1. بر افزایش تخصص در ارائه خدمات محدود اما حرفهای تمرکز کنید!
برای مثال میتوان به جای تمام روشهای ارتوپدی و جراحی قلب و عروق بر زانو و دریچههای قلب متمرکز شد. این شیوه به خصوص اگر با شیوهی تمرکز جغرافیایی همراه باشد بسیار موفق عمل میکند. شما میتوانید با ترکیب مناسب مزیتها از اثر ترکیبی آنها بهرهمند شوید.
2. در ارائه خدمات نادر و پیچیده متخصص شوید!
جایی که شما بر روی یک چالش پزشکی قابل توجه متمرکز هستید، در واقع بر دستیابی به نتیجهای ارزشمند تمرکز دارید. تفاوت اصلی این است که شما نیاز به غلبه بر چندین چالش مختلف دارید تا به آن نتیجهی بینظیر دست پیدا کنید. به عنوان مثال، شما ممکن است در توانبخشی نخاع تخصص داشته باشید که امکان دوبارهی راه رفتن را به بیمار میدهد. این بهمعنای حل طیف گستردهای از چالشهای زندگی و سلامتی است.
به جای تکرار درمانهایی که به وفور یافت میشوند بر درمانهای کمیاب مانند درمان سلولهای بنیادی و ناباروری متمرکز شوید. ارائه چنین خدماتی با ریسکهای فراوانی همراه است. بنابراین کسبوکارهای گردشگری سلامت کمتر به سمت آن میروند. در نتیجه یافتن تخصص در ارائهی چنین درمان کمیاب و پیچیدهای همچون برگ برندهی شما عمل خواهدکرد. اما مراقب باشید تا خدمات منحصر به فردتان به جریان اصلی تبدیل نشوند.
3. تمرکز بر دستاوردی قابل توجه که به امضای شما تبدیل شود!
برخی از فعالین صنعت گردشگری سلامت بر اساس دستیابی به یک موفقیت قابل توجه، برندی قوی میسازند. مراکزی که فناوریهای پزشکی جدید اختراع کردهاند یا موفق به درمان یک بیماری نادر فردی مشهور شدهاند نمونههای خوبی هستند.
منظور از ارائهی یک فرایند یا فناوری منحصربهفرد، رویکردی کاملاً متفاوت برای حل چالشهای صنعت گردشگری سلامت مانند تفاوت فرهنگ و زبان است. رویکردی که خالق ارزشی مثالزدنی برای گردشگران باشد. ممکن است آزمون و خطا تا رسیدن به ثبات مورد نظر نتیجهی بکارگیری این روش را به تعویق اندازند.
4. بر شناخت بخش خاصی از بازار هدف تمرکز کنید!
مزیت اصلی برخی از ارائهدهندگان خدمات گردشگری سلامت، شناخت عمیق آنها از مخاطبان خاص است. بازاری مانند فرهنگ مسلمان یا عرب زبانان که نزدیکیهای بیشماری به ایران دارند. تمرکز جغرافیایی یکی از شیوههای بسیار سنتی برای ایجاد تمایز است که میتواند فرهنگی یا زبانمحور باشد.
اما خاصیت بازار تنها مربوط جغرافیا یا فرهنگ نیست. شما حتی میتوانید بر ارائهی خدمات درمانی به بیماران سالمند متمرکز شوید.
5. در ارائه خدمات به گردشگران دارای ویژگیهای خاص متخصص شوید!
این وجه تمایز بر ویژگیهای مشتری متمرکز است. بیماران ممکن است علاوه بر بیماری شرایط جسمانی متفاوتی هم داشتهباشند. بهعنوان مثال، بیمارستان قلبی در کیف-اوکراین وجود دارد که متخصص جراحی ارتوپدی است. از آنجا که متخصصان بیهوشی این بیمارستان برای مدیریت موارد دشوار آموزش دیدهاند، افراد دارای شرایط جدی قلبی، برای مشکلات ارتوپدی خود به این بیمارستان مراجعه میکنند.
7. تیمی از پرسنل آموزشدیده و حرفهای تشکیل دهید!
سوابق پربار اعضای تیم شرکت تسهیلگر به ویژه کارشناسان فروش در جذب بیماران تأثیر فراوانی دارد. همچنین وجود پزشکان متخصص در حوزههای مختلف در واحد بینالملل بیمارستانها و کلینیکها، وجه تمایزی بسیار معتبر و باارزش است. بسیاری از برندهای گردشگری سلامت فقط بر روی این مزیت شکل گرفتهاند. متأسفانه، بسیاری از بیمارستانها سعی میکنند به جای بهبود منابع انسانی خود، ساختمان مرکز درمانی را ارتقاء دهند.
8. یک مدل کسب و کار منحصر به فرد ارائه دهید!
بیشتر شرکتهای گردشگری سلامت خدمات خود را با قیمتی مشابه دیگر شرکتها ارائه میدهند. غافل از آنکه قیمتگذاری مناسب و متفاوت، امکانات بیشتری در اختیارشان میگذارد. یک مدل قیمتگذاری منحصر به فرد به آسانی بر میزان علاقه و انتخاب گردشگران تأثیر میگذارد.
11. با سطح مشخص و مطلوبی از کیفیت خدمات فعالیت کنید!
در بیشتر موارد، ارائه خدمات خوب به مشتری در قیمت خلاصه میشود. جهت آنکه به کسب و کاری متمایز تبدیل شوید، تفاوت سطح خدمات شما حرف اول را میزند. هنوز برخی پزشکان پس از درمان با بیماران تماس تلفنی برقرار میکنند. بعضی از بیمارستانها و کلینیکها از سطح بالایی در ارائه خدمات کلاس سلطنتی برخوردار هستند. بعضی بیمارستانهای هند میگویند که والمارتِ گردشگری سلامت هستند (والمارت، بزرگترین شبکه فروشگاههای زنجیرهای موادغذایی، سوپرمارکتها و هایپرمارکتها در جهان است).
12. از طریق باشگاه مشتریان متشکل از افراد مشهور، متفاوت شوید!
داشتن مشتریانی از افراد معروف و محبوب جامعه برای بسیاری از پزشکان، بیمارستانها و کلینیکها یک امتیاز عالی است. برخی از ارائه دهندگان خدمات گردشگری سلامت، بر اساس لیست مشتریهایشان متمایز شدهاند. برای مثال فمتریپها نقش بهسزایی در صنعت گردشگری دارند. اگر به طور موفقیتآمیزی اجرا شوند تعداد زیادی از گردشگران را به استفاده از خدمات کشور همچون خدمات پرشکی ترغیب میکنند.
در پروژهی فمتریپ ایران که با عنوان "Feel Iran" برگزار شد، 12 اینفلوئنسر از کشورهای اوکراین، روسیه، چین، فرانسه، برزیل، هند، ایتالیا و ترکیه به ایران آمدند و از دریچهی دوربین خود ایران را به مخاطبان جهانی معرفی کردند.
13. شعاری منحصربه فرد و قابل باور بسازید!
"ما بزرگترین ... هستیم." جای خالی را با عنوان کسب و کارتان پر کنید. حتماً متوجه شدید که کلمهی بزرگترین، سیگنالی قوی ارسال میکند و انتظار مشتری را از شما بالا میبرد. پس اگر با تخصص ترکیب شود شما را متمایز و موفق میکند. یک شعار خوب کسب و کار شما را توصیف، نفاوتتان را پررنگ و توجه بیماران را نسبت به شما جلب میکند.
متفاوت از رقبای خود ببینید و رفتار کنید
بیشتر ارائهدهندگان خدمات گردشگری سلامت تمایل دارند خیلی شبیه رقبای خود ببینند و عمل کنند. چرا؟ مدت کوتاه فعالیت در صنعت گردشگری سلامت و یا ترس از انجام کارهای متفاوت و بزرگ میتوانند از دلایل آن باشند. شروع با راهبرد اقیانوس آبی (پیروی همزمان از دو راهبرد تمایز و کاهش هزینه) موجب دستیابی به مزیتی قدرتمند میشود. با ترکیب آن مزیت قدرتمند با وجه تمایزهای دیگر از یک مزیت رقابتی قوی برخوردار شوید.
اگر با خواندن این پُست جرقهای در ذهن شما درخشید با ما تماس بگیرید. ما در آریامدتور از پیوستن افراد صاحب فکر و باانگیزه برای افزایش بازار مدیکال توریسم کشورمان استقبال میکنیم. و قدم اول را با انتشار تجربیاتمان در این وبلاگ برداشتهایم.
سایر مطالب مرتبط با گردشگری سلامت
1 دیدگاه
مقالاتی که در مورد رشد کسب و کار قرار میدید بسیار برام جذاب هستن سپاسگزارم
سلام دوست عزیز، خوشحالیم که مطالب برای شما مفید است و باعث خرسندی شماست. ما از شما سپاسگزاریم