گردشگری سلامت، فراتر از درمان و جراحی!

گردشگری تندرستی (Wellness Tourism)

گردشگران تندرستی، به دنبال فعالیت‌هایی هستند که سلامت و رفاه آن‌ها را حفظ یا تقویت می‌کنند. در این حالت، محرک‌های اصلی آن‌ها برای سفر معمولاً خدمات منحصر به فردی هستند که در محل زندگی‌شان یافت نمی‌شود. این طیف از گردشگران به‌جای درمان پس از بیماری، به پیش‌گیری از بیماری‌ها می‌پردازند.

انجام آزمایش‌های سالیانه، رژیم غذایی سالم، مدیریت وزن، سم‌زدایی، شرکت‌ در کلاس‌های بدن‌سازی، رشد و توسعه‌ی فردی، مطالعه، پرداختن به فعالیت‌های هنری، یوگا و مراقبه، ماساژ، رسیدگی به مو و ناخن‌ و ... نمونه‌هایی از فعالیت‌های افراد در حوزه‌ی گردشگری تندرستی هستند.

برای درک بهتر شما، نگاهی به تعریف مؤسسه تندرستی جهانی (GWI) در مورد انواع گردشگران تندرستی می‌اندازیم:

انواع گردشگران تندرستی

• گردشگر اصلی یا اولیه: هدف گردشگر تندرستی اصلی از انتخاب مقصد سفر در درجه اول، حفظ سلامتی روح و جسم است. او هزینه‌ها را تا حد امکان کاهش می‌دهد و به دنبال تجربه‌های ناب است.
• گردشگر تصادفی یا ثانویه: گردشگر تندرستی تصادفی در سفر تفریحی یا کاری به صورت اتفاقی با تجربه‌ای از حفظ تندرستی همراه می‌شود. او ممکن است در طی سفر در یک جلسه آب‌درمانی شرکت کند، در باشگاه هتل ورزش کند یا یک وعده غذای گیاهی بخورد. با این‌که هدف از انجام تمام این‌ها حفظ عادات سالم در زندگی است، اما گردشگر ثانویه به دنبال تعطیلاتی نیست که او را در احساس تندرستی غرق کند.

مؤسسه تندرستی جهانی می‌گوید:

گردشگران تندرستی گردشگران پرهزینه و در عین حال درآمدزایی هستند. آن‌ها برای هر شب اقامت، بیش از 5000 دلار هزینه می‌کنند.

چهار فایده‌ی ارزش‌مند گردشگری تندرستی

• فعالیت در فضای باز و طبیعت

مناظر زیبا، نور خورشید، هوای تازه، مسیرهای پیاده‌روی حیرت‌انگیز و ... می‌توانند دلایل بی‌نظیری برای حضور در تورهای گردشگری تندرستی باشند.

• فعال بودن، نه منفعل بودن

از آن‌جایی‌که زندگی مدرن بی‌تحرکی را تشدید می‌کند، گردشگری تندرستی شما را به‌سوی فعالیت ذهن و بدن باز می‌گرداند. پیاده‌روی، دو، اسکی، دوچرخه ثابت و یوگا چند نمونه از فعالیت‌های مفید برای ذهن و بدن هستند.

• آگاهی از تغذیه

افرادی که با اضطراب و نگرانی غذا می‌خورند و یا رژیم غذایی نامناسب دارند، نیازمند کسب آگاهی برای محافظت از تندرستی‌شان هستند. هدف اصلی گردشگری تندرستی نیز همین است که از بروز بیماری‌ها جلوگیری کند. سم‌زدایی‌های قندی و حفظ رژیم غذایی ارگانیک نمونه‌های قابل ذکر در این زمینه هستند.

• تقویت خواب

بسیاری از افراد هر روز از کیفیت پایین خواب رنج می‌برند. این موضوع به‌طور قطع در عملکرد، تمرکز و تصمیم‌گیری روزانه آن‌ها تأثیرگذار است. مراکز گردشگری تندرستی، برای بهبود کیفیت پایین خواب به افراد آموزش می‌دهند.

گردشگری تندرستی در ایران

با وجود منابع فراوان در نقاط مختلف کشور، بدون شک  ایران ظرفیت بسیار زیادی برای رشد در گردشگری تندرستی دارد. در بسیاری از شهرهای ایران، مناطق دست نخورده‌ای وجود دارند که افراد می‌توانند برای گذراندن یک تعطیلات آرام به آن‌جا سفر کنند. مناطق بکری که با قرارگرفتن در آن‌ها درون زندگی ناب و اصیل عشایر گم می‌شوید.

اگرچه مکان‌ها و ظرفیت‌های زیادی برای گردشگری تندرستی در ایران وجود دارند، اما مردم نسبت به آن‌ها تا حد زیادی ناآشنا و بی‌اطلاع هستند.

برترین مراکز ارائه خدمات تندرستی در ایران

• مجتمع آب‌درمانی سبلان - اردبیل

استخر بزرگ آب معدنی، استخر کودک، جکوزی گروهی، وان‌های انفرادی، سونا خشک و بخار، ماساژ درمانی، ارائه انواع نوشیدنی گیاهی و عرقیات، واحد اختصاصی برای استفاده گروهی و خانوادگی از خدمات این مجموعه هستند.

• گرمابه قاضی: اولین حمام سنتی ایرانی - اصفهان

گرمابه قاضی داری دو فضای مجزا مخصوص استفاده هم‌زمان بانوان و آقایان و به صورت دو قلو است. هر دو فضا به‌صورت جداگانه دارای سربینه، میان‌در، گرم‌خانه، خزینه، و حوضچه آب ولرم هستند.

• نیلوفر آبی: نخستین مرکز رسمی ماساژ و اسپا در ایران– تهران و کیش

مرکز نیلوفر آبی، اولین مرکز تخصصی در ارائه خدمات تندرستی در ایران است. این مجموعه با دو شعبه در تهران و دو شعبه در کیش به فعالیت حرفه‌ای می‌پردازد و بر گردشگری سلامت در کیش تأثیر ویژه گذاشته‌است. مرکز نیلوفر آبی انواع ماساژ‌های رایج در شرق و جنوب شرق آسیا را با بالاترین کیفیت ارائه می‌دهد. خدمات پوست، انواع متنوع اسپا و ماساژ مانند ماساژ هارمونی و سوئدی در این مرکز ارائه می‌شوند.

• مجتمع گردشگری تندرستی آترینا – کاشان

مجتمع نشاط و تندرستی آترینا با تلفیق معماری و هنر ایرانی و تکنولوژی‌های به‌روز به‌خصوص در حوزه تصفیه آب سعی نموده، فضایی برای تفریح، نشاط و حفظ و افزایش تندرستی ایجاد کرده‌است.

سالن بدن‌سازی، ماساژ و اسپا، گرمابه ایرانی، مجموعه استخر، سونا و جکوزی شامل استخر آب‌درمانی و حوضچه آب سرد از امکانات این مجتمع هستند.

• سرزمین سلامتی – مشهد

از سال گذشته تا کنون، گردشگری سلامت در مشهد به‌عنوان یکی از پربازدیدترین شهرهای ایران، پیشرفت قابل توجهی داشته‌است. سرزمین سلامتی با طیف وسیعی از خدمات در زمینه‌ی گردشگری تندرستی یکی از بهترین مراکز مراقبت سلامتی در ایران است.

دریاچه طلایی شامل سونای خشک و بخار، حوضچه آب سرد، جکوزی و حمام سنتی در طبقه اول این مجتمع واقع شده‌است. طبقه‌ی دوم که به طبقه‌ی آرامش معروف است مجهز به کتابخانه، اتاق ماساژ، اتاق نشاط، اتاق یوگا و تخت‌های استراحت -برای استفاده از خدمات ماساژ صورت و گردن و ...- است.

استراحت در گلخانه‌ی مجتمع نیز که "باغ استوایی" نام‌گذاری شده، خاطره‌ای ناب و دل‌نشین را برای شما به یادگار می‌گذارد.

• مجموعه سلامت و آرامش چشمه – کرمان

مجموعه سلامت و آرامش چشمه با ارائه‌ی خدمات خلاقانه در زمینه بهبود سلامت روح و جسم، مورد استقبال گردشگران قرار گرفته‌است. در این مجموعه، معماری سنتی با تجهیزات مدرن تلفیق شده و آرامش و سلامت را یک‌جا به شما هدیه می‌دهد.

سالن بدن‌سازی، سالن اسپا و ماساژ، کلینیک زیبایی و لاغری، حوضچه‌های آب معدنی، دوش‌های سطلی شوک آب سرد، جکوزی، گرمابه سنتی، رستوران و ... از امکانات این مجموعه هستند.

کشورهای برتر گردشگری تندرستی در جهان

در مقاصد مناسب گردشگری تندرستی در جهان به بهترین شکل از جسم و روح شما مراقبت می‌شود. هدف نهایی این است که پس از بازگشت از سفر بتوانید با ذهنی آگاه و سالم از زندگی روزمره خود لذت ببرید.

• هاوایی

بدون شک هاوایی یکی از مقاصد برتر تندرستی است. بازدیدکنندگان مجمع‌الجزایر هاوایی از طریق فعالیت‌هایی از قبیل پیاده‌روی، غواصی و یوگا در ساحل، ارتباط بدون مرز با طبیعت گرمسیری را تجربه می‌کنند. در هر جزیره‌ای ماجراهای مختلفی دنبال می‌شوند و هم‌چنین مناظر متنوعی در هر یک از آن‌ها چشم‌نوازی می‌کنند.

• کاستاریکا

گردشگران برای دلایل فراوانی به کاستاریکا سفر می‌کنند. . سواحل آب گرم یکی از آن‌ها است که شما می‌توانید در تمام طول سال در این سواحل زیبا گشت‌وگذار کنید. تفرجگاه‌های کاملاً طبیعی در کنار چشمه‌های آب گرم دارای مواد معدنی متنوع و آتشفشان‌های بی‌نظیر، کاستاریکا را به یکی از بهترین مناطق برای گردشگران تندرستی تبدیل کرده‌است. یکی از این تفرجگاه‌ها که در پایین آتشفشان آرنال و نزدیک به چشمه‌های آب گرم واقع شده‌است تجربه تندرستی بی‌نظیری را به شما ارائه می‌دهد.

• نیوزیلند

نیوزیلند، یکی از بهترین‌های جهان برای سفر تندرستی است. این کشور از ویژگی‌های جذاب زیادی برای سلامت‌گردان برخوردار است. چشم‌اندازهای زیبا و سرسبز، منابع طبیعی فراوان، مدارس یوگا و مراقبه در فضای باز با هدایت مربیان متخصص، مواد غذایی تازه و غیره، همه و همه نیوزیلند را به قطعه‌ای از بهشت بدل کرده‌اند.

• کلمبیا

در کلمبیا با طبیعت یکی می‌شوید و از زندگی زیر سایه‌ی آفتاب درخشان و درون جنگل‌های متراکم سیر نمی‌شوید. گردشگرانی که به دنبال مسیری چالش برانگیز برای حفظ سلامت جسم هستند، تعطیلات خود را در اقامتگاه‌های کوهستانی کلمبیا می‌گذرانند.

• ایتالیا

ایتالیا برای تعطیلات تندرستی بسیاری از مکان‌های مهم را در خود جای داده است. گردشگران در این کشور در آب‌و‌هوای معتدل مدیترانه‌ای از استراحت کردن لذت می‌برند. هم‌چنین شیوه‌های پیشرفته اسپا مانند وینوتراپی (ماساژ توسط خمیر باقی‌مانده از فرایند تولید شراب خالص) نیز به گردشگران ارائه می‌شوند. امکان پیاده‌روی با راهنما در مسیرهای مخصوص، استفاده از خوراکی‌ها‌ و نوشیدنی‌های طبیعی و شفابخش از جاذبه‌های گردشگری تندرستی در ایتالیا هستند.

• بالی

محیط زیست گرمسیری و سرسبز بالی امکانات زیادی را برای گردشگران تندرستی فراهم کرده‌است. گردشگران در بالی از نظر روحی و جسمی احیا می‌شوند و به سختی می‌توانند به هیاهوی زندگی شهری بازگردند. برای کسب تجربه‌ای کامل از تندرستی، اقامت در هتل فیولمنتس‌پوری‌آهیمسا، بهترین انتخاب در بالی است. این هتل یک مرکز شفابخش با رویکردی تخصصی در سلامتی است. تمرین یوگا بر روی زمینی از خاک رس و یادگیری هنرهای رزمی ژاپن، از خدمات این اقامتگاه هستند.

• کالیفرنیا

کالیفرنیا مملو از مناطق مناسب برای گردشگران تندرستی است. با اقامت در هتل اوجای‌والی از دیدن منظره خیره‌کننده غروب خورشید جادو شوید و بدن خود را در اسپا اوجای تغذیه کنید. این هتل با انواع ماساژ و خدمات فصلی، درمان در محیط سونا را نیز ارائه می‌دهد.

گردشگری طبیعت درمانی (Curative Tourism)

سفر به کشورهای دارای منابع درمانی طبیعی مانند چشمه‌های آب گرم، دریاچه نمک، لجن طبی، محیط زیست پاک و آفتاب درخشان، در شاخه‌ی گردشگری طبیعت درمانی می‌گنجد.

در این نوع سفر، بیماران پوستی، تنفسی، روماتولوژی و عضلانی برای ماساژ طبی، حمام گیاهی و هم‌چنین گذراندن دوران نقاهت بعد از درمان و عمل‌های جراحی به این مناطق سفر می‌کنند. تفاوت گردشگری تندرستی با گردشگری طبیعت‌درمانی در این است که در نوع اول برای پیش‌گیری از بیماری و در نوع دوم برای درمان بیماری به دامان طبیعت سفر می‌شود.

طبیعت‌درمانی در ایران

کشور ایران با توجه به بالا بودن جاذبه‌های طبیعی بسیار دارای پتانسیل‌های فراوانی در زمینه گردشگری طبیعت درمانی است.

این کشور در تمام انواع طبیعت درمانی اعم از لجن درمانی، آب درمانی، گل درمانی و دریا درمانی منابع غنی و فراوانی دارد. ایران به‌ویژه در زمینه لجن درمانی به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل جذب گردشگر درمانی ظرفیتی قوی دارد. لجن درمانی برای بیماری‌های پوستی و مفصلی دارای کاربرد است.

هم‌چنین بیش از هزار چشمه با خواص درمانی در ایران شناسایی شده است که برای بیماری‌های اعصاب، گوارش و کم‌خونی مفید هستند. به علاوه بیش از ۸۰۰ گل‌فشان در اطراف دریای خزر و دریای عمان قرار دارند که در درمان بیماری‌های پوستی و قارچی انسان و حیوان، رشد موهای سر و به طور کلی پرپشتی مو موثر هستند.

منابع شن‌درمانی یا دریادرمانی نیز که خواص فراوانی برای تمام اعضای بدن دارد در ایران یافت می‌شوند. بزرگ‌ترین اثر شن درمانی ایجاد تعرق است که جهت درمان مفاصل متورم و ضرب‌دیده استفاده می‌شود.

چشمه‌های آب گرم اردبیل

یکی از مهم‌ترین مراکز استقرار چشمه‌های آب گرم در کشور در اردبیل قرار دارد. مجتمع‌های آب‌درمانی سبلان، بش‌باجیلار و حمام طبیعی شفا در این مراکز واقع شده‌اند و به گردشگران خدمات درمانی با کیفیتی ارائه می‌دهند. هم‌چنین دو چشمه آب سرد هم در نزدیکی سرعین در ویلادره وجود دارند که آب آن‌ها مانند نوشیدنی گازدار بوده و گردشگران ضمن نوشیدن آن‌ در استخر آب گرم آب‌تنی می‌کنند.

چشمه‌های آب گرم خلخال

چشمه‌های آب گرم خلخال از انواع معدنی بی‌کربنات سدیک، گازدار و بسیار گرم سرشار هستند. این چشمه‌ها در دامنه دره‌ای قرار دارند که به‌وسیله گسل، لایه‌های آهکی و رسوبی را از سنگ‌ها جدا می‌کند. ۶ مجتمع آب ‌درمانی نیمه مدرن در کنار این چشمه‌ها احداث شده‌اند که نشان‌دهنده‌ی توسعه زیرساخت‌ها در گردشگری طبیعت‌درمانی ایران هستند.

چشمه‌های آب گرم گوگردی رامسر

چشمه‌های آب گرم گوگردی رامسر در امتداد گسل رامسر واقع شده‌اند. چشمه زیر پل در جنوب رامسر معروفیت بیشتری دارد که آب آن از چند نقطه خارج می‌شود. در کف حوضچه نیز بلورهاي پیریت و گوگرد دیده می‌شوند. جدار داخلی حوضچه سیاه‌رنگ و رسوبات آهکی مشبک بر آن نشسته‌اند.

سواحل زیبای دریاچه ارومیه

در محل تلاقی خشکی و دریا به زیر آفتاب درخشان، منظره‌ای خوش‌رنگ و دیده‌نواز دیده می‌شود که شمار گردشگران را به خود جذب کرده‌است. وجود املاح و مواد معدنی در لجن‌های سواحل دریاچه ارومیه، قابلیت درمانی بالایی را پدید آورده‌است.

گنبدهای نمکی

گنبدها و غارهای نمکی نقش به سزایی در درمان بیماری‌هایی چون انواع آلرژی، برونشیت، کم‌کاری غده تیروئید، بیماری‌های قلبی، فشارخون، امراض پوستی، بیماری‌های عصبی و استرس دارند. در آلمان، ایتالیا، لهستان، اتریش، اوکراین و… با آن‌که به‌طور طبیعی این منابع وجود ندارند اما با واردکردن مقادیر فراوان نمک، اقدام به ساخت اتاقک‌ها و غارهای مصنوعی نمکی کرده و از این طریق با رونق صنعت گردشگري و توریسم درمانی، منافع فراوانی به دست می‌آورند. این در حالی است که کشور ایران با دارا بودن غارهای نمکی طبیعی و زیبا در استان‌های سمنان، قم، کرمان، یزد و آذربایجان از این هدیه الهی نصیبی نمی‌برد.

گردشگری پزشکی (Medical Tourism)

گردشگری پزشکی رایج‌ترین و حساس‌ترین زیرشاخه گردشگری سلامت است، زیرا به‌طور مستقیم با جان و سلامت گردشگر ارتباط دارد. این نوع از سفر برای درمان بیماری، انجام عمل جراحی و یا چک‌آپ سلامت گردشگر در کلینیک‌ها و بیمارستان‌های کشور مقصد انجام می‌گیرد.

وجود پزشکان متبحر و با‌تجربه، سابقه علم پزشکی، وجود زیرساخت‌های درمانی و نظارتی، وجود بیمارستان‌ها و کلینیک‌های استاندارد، تجهیزات پزشکی کامل و به روز، هم‌چنین وجود قوانین و نظارت‌های پزشکی جزو زیرساخت‌های مهم درمانی یک کشور به شمار می‌روند و در جذب این دسته از گردشگران سلامت بسیار مؤثرند.

برای گردشگران پزشکی درمان با کیفیت بالا مهم‌ترین عامل انتخاب کشور است، اما درمان باکیفیت تنها چیزی نیست که هنگام انتخاب مقصد برای سفر پزشکی باید در نظر گرفت. فاصله تا مقصد نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. ساعات کم‌تر در هواپیما احتمال بروز عوارض قبل و بعد از عمل را کاهش می‌دهد. در ضمن علاوه بر قیمت درمان، هزینه‌های محل اقامت، رفت‌وآمد و خوراک نیز باید در نظر گرفته شود.

با همه‌ی این‌ها باید بدانید هیچ چیزی بیش از حضور مترجمان مسلط به زبان شما و نزدیکی فرهنگی نمی‌تواند برای آرامش بیشتر به شما کمک کرده و سفرتان را آسان کند.

گردشگری پزشکی در ایران

ایران و به طور خاص تهران در زمینه جراحی‌های زیبایی در جهان به ویژه عمل بینی به پایتخت و مقصدی جذاب تبدیل شده‌است. در سال 2017، درآمد صنعت گردشگری سلامت ایران حدود 7/1 میلیارد دلار برآورد شده‌بود که پیش‌بینی می‌شود تا سال 2020 به 4 میلیارد دلار برسد.

دسته عمده‌ای از گردشگرانی که ایران را به عنوان مقصد انتخاب می‌کنند، از کشورهای همسایه مانند عراق، آذربایجان، پاکستان، عمان، کویت و افغانستان و به دنبال جراحی‌های زیبایی، جراحی چشم، درمان ناباروری، جراحی قلب باز، جراحی ستون فقرات و پیوند عضو هستند.

دسته‌ی دیگر از کشورهای پیشرفته‌ترند و بیشتر برای جراحی‌های زیبایی به‌خصوص عمل بینی، جراحی کاهش وزن، جراحی پلاستیک، کاشت مو و جراحی ایمپلنت سینه به ایران می‌آیند. البته این‌ها تنها مثال‌های اندکی هستند.

صنعت گردشگری سلامت در ایران با افزایش تعداد شرکت‌های تسهیل‌گر مدرن که مبتنی بر بازاریابی و فروش آنلاین کار می‌کنند، تغییرات قابل توجهی داشته‌است. آریامدتور در میان سایر بازیگران، پرچم‌دار است و با ارائه خدمات متنوع در تمام بخش‌های سفر به بیش از هزاران بیمار خارجی چهره تازه‌ای از توریسم پزشکی ایران را در دنیا به نمایش گذاشته‌است.

گردشگری پزشکی در جهان

طبق اعلام مجله‌ی گردشگری سلامت در سال 2016 بیش از 11 میلیون نفر به دنبال مراقبت‌های سلامتی مقرون به صرفه، از مرزهای ایالات متحده عبور کردند. در گزارش اخیر ویزا و اقتصاد آکسفورد نیز بیان شده که این رقم برای یک دهه آینده هر سال تا 25 درصد رشد خواهدکرد زیرا پیش‌بینی می‌شود که رقابت برای گردشگری سلامت در جهان بین کشورها شدت بگیرد. در حال حاضر هند، برزیل، مالزی، تایلند، ترکیه، مکزیک، کاستاریکا، تایوان، کره جنوبی و سنگاپور در لیست مقاصد برتر گردشگری سلامت در دنیا شناخته شده‌اند.

شما می‌توانید برای اطلاع دقیق از وضعیت گردشگری پزشکی در هر یک از این کشورها و مراکز درمانی معتبر آن‌ها به پُست وبلاگی ما که در آبان ماه منتشر شده سری بزنید. بخش زیادی از مطالب این پُست به گردشگری پزشکی یا مدیکال توریسم در ایران و جهان تعلق دارد.